Kokulu Taş Nasıl Yapılır? Alçı Ölçüleri ve Esans Oranı

Kokulu taş yapımı, alçıyı suyla karıştırıp silikon kalıba dökmek ve kokuyu bu gözenekli taşa yüklemekten ibarettir. Zor olan ölçüdür: tariflerin çoğu “bir ölçek alçı” ya da “birkaç damla esans” der. Bu rehberde alçıyı, suyu ve esansı gramla veriyor, her sayının nedenini de açıklıyoruz.
Kısaca
- Döküm ya da seramik alçısı kullanın; üretici veri sayfalarındaki oran 100 g toza 65–70 g su.
- Alçıyı suya serperek ekleyin; ikisini de terazide tartın.
- Esans için yerleşik bir oran yok: 100 g toza 2, 4 ve 6 g esansla üç deneme taşı yapıp karşılaştırın.
- Alçı 15–25 dakikada priz alır ve ısınır; taşı ısısı geçince kalıptan çıkarın.
- Kurumayı tartarak izleyin: 100 g alçı + 70 g suyla yapılan taş yaklaşık 119 g'a inince kurumuştur.
- 49 °C'nin üstünde kurutmayın; kokulu taşı çocuklardan uzak tutun, yiyecek gibi görünen şekiller yapmayın.
Bu rehberde
- Kokulu taş yapımı malzemeleri
- Kokulu taş için hangi alçı kullanılır?
- Kokulu taş ölçüleri: alçı, su ve esans gramla
- Adım adım kokulu taş yapımı
- Kokulu taş ne kadar sürede kurur?
- Kokulu taş nasıl boyanır ve renklendirilir?
- Kokusu kaçınca nasıl tazelenir?
- Çatlama, ufalanma, yağ lekesi: çözümler
- Güvenlik ve hediyelik paketleme
- Sık sorulan sorular
Kokulu taş yapımı malzemeleri
Döküm alçısı hırdavatçılarda ve sanat malzemesi satıcılarında bulunur; kalıp ve esans bizden.
Seramik ya da model alçısı: beyaz, ince taneli, gözenekli. Hazır kokulu taş tozu da kullanılabilir.
Mum esanslarımız kokulu taşta da kullanılır. Her esansın IFRA sertifikasına ürün sayfasından ulaşabilirsiniz.
Mum esanslarıKüçük, tabanı düz kalıplar en kolayıdır: gül, bulut, kalp, deniz kabuğu, bubble.
Silikon kalıplarAlçıyı, suyu ve esansı tartmak için. Esans gramları küçük olduğu için 0,1 g hassasiyet işinizi kolaylaştırır.
Hassas terazi
Gül Mum Silikon Kalıbıİncele
Mini Puffy Bulut Silikon Kalıbıİncele
Deniz Kabuğu Silikon Kalıbıİncele
kalp Mum silikon Kalıbıİncele
Lavanta Mum Esansıİncele
Mini Dijital Hassas Terazisi 0.1 - 2 kgİncele Kokulu taş için hangi alçı kullanılır?
Kokulu taşın kokuyu tutması gözeneklerine bağlıdır. Döküm alçısı sertleşirken içindeki fazla su buharlaşır ve geride çok sayıda küçük gözenek bırakır; esans bu gözeneklere yerleşir ve yavaşça salınır. Seramik atölyelerinde döküm kalıplarının alçıdan yapılmasının nedeni de aynı emiciliktir.
| Alçı türü | 100 g toz için su | Not |
|---|---|---|
| Seramik ya da döküm alçısı | 65–70 g (USG veri sayfaları) | Gözenekli, beyaz; kokuyu iyi emer |
| Hazır kokulu taş tozu | Ambalajda yazan oran | Bazıları çok daha az su ister (ör. 3 ölçü toza 1 ölçü su) |
| İnşaat alçısı (kara alçı, sıva alçısı) | Önerilmez | Duvar için katkılı ve kaba tanelidir |
Hazır kokulu taş tozlarına seramik alçısının oranını uygulamayın; farklı formüldedirler ve fazla su onları zayıflatır. Taş tozu, alçı farkını taş tozu nasıl kullanılır yazımızda karşılaştırdık. Alçının suya eklenmesi, karıştırılması ve kalıptan çıkarılması için silikon kalıba alçı dökümü rehberine bakın.
Kokulu taş ölçüleri: alçı, su ve esans gramla
Alçıda su oranı yalnızca kıvamı değil, taşın kendisini belirler. Alçı üreticisi USG bunu açıkça yazar: su oranı alçının hem dayanımını hem emiciliğini yönetir. Fazla su daha gözenekli, kokuyu daha çok emen ama daha zayıf, kolay kırılan bir taş verir. Az su ise sert ama koyu, kabarcıklı ve daha az emici bir taş çıkarır.
Bunun bir kimyası da var: 100 g alçı sertleşirken yaklaşık 19 g suyu kristal yapısına bağlar. 70 g su koyduysanız geri kalan yaklaşık 51 g buharlaşmak zorundadır ve çıkarken arkasında gözenek bırakır.
Kalıbınız için kaç gram?
Kalıbı suyla doldurup suyu tartın ya da ürün sayfasındaki mum kapasitesini 0,82'ye bölün. Bu su gramı kadar alçı tozu ve tozun %70'i kadar su kalıbı doldurur, küçük bir pay da bırakır.
| Kalıp | Su eşdeğeri | Alçı tozu | Su (%70) | Esans (%4 deneme) |
|---|---|---|---|---|
| Mini Puffy Bulut | ~46 g | 46 g | 32 g | 1,8 g |
| Gül | ~56 g | 56 g | 39 g | 2,2 g |
| Bulut | ~57 g | 57 g | 40 g | 2,3 g |
| Deniz Kabuğu | ~88 g | 88 g | 62 g | 3,5 g |
| Kalp | ~117 g | 117 g | 82 g | 4,7 g |
Esans: ne kadar?
Kokulu taş için mumdaki gibi yerleşik bir esans oranı yok; yabancı kaynaklar bile damla ve kaşıkla konuşur. Bu yüzden bir oran uydurmak yerine bir deneme planı öneriyoruz: aynı alçı ve suyla üç taş yapın, yalnızca esansı değiştirin, kuruduktan sonra karşılaştırın.
| Deneme taşı | Alçı | Su | Esans | Toza oranı |
|---|---|---|---|---|
| A | 100 g | 70 g | 2 g | %2 |
| B | 100 g | 70 g | 4 g | %4 |
| C | 100 g | 70 g | 6 g | %6 |
Taşlar kuruduktan sonra birkaç gün aynı odada bekletip karşılaştırın ve size yeten en düşük oranı seçin. Fazla esans kokuyu her zaman güçlendirmez; yüzeyde yağlı leke ve sararma bırakabilir. Kullandığınız esansın IFRA sertifikasındaki sınırları da kontrol edin; sertifikalara esans ürün sayfalarımızdan ulaşabilirsiniz (ör. Lavanta IFRA).
Esans ne zaman eklenir?
Esansı tartılmış suya ekleyip çırpın ve hemen alçıyı serpin; koku taşa dağılır. Ama alçı sertleşirken ısınır, kuruma günler sürer ve kokunun bir kısmı uçabilir. Esans suyla karışmaz: alçıdan hemen önce yeniden çırpın.
Taş kuruduktan sonra esansı pastör pipetiyle arka yüze damlatın; gözenekler emer, koku taze kalır. Tazelemede de bu yöntem kullanılır.
Adım adım kokulu taş yapımı
- 1
Hazırlanın
Toz maskesi ve eldiven takın. Kalıpları yıkayıp kurulayın ve düz bir tepsiye dizin. Alçı ve su oda sıcaklığında olsun; sıcak su prizi hızlandırır, soğuk su yavaşlatır.
- 2
Suyu ve esansı tartın
Kaba önce suyu tartın. Esansı karışıma koyacaksanız darayı alıp esansı da gramla tartın ve çırpın.
- 3
Alçıyı serpin
Tartılmış alçıyı suyun üzerine yavaş ve eşit serpin; bir anda boşaltmayın. Yüzeyde kuru alçı adası kalmayana kadar kısa bir süre bekleyin, alçı suyu emsin.
- 4
Karıştırın
Kabın dibinden, yavaş ve köpürtmeden, pürüzsüz bir krema kıvamına gelene kadar karıştırın. Uzun karıştırmak prizi hızlandırır; topaklar gidince durun.
- 5
Kalıba dökün
Karışımı kalıbın en derin noktasından ince bir akışla dökün ve kalıbı masaya hafifçe vurun; kabarcıklar yüzeye çıkıp patlasın.
- 6
Priz almasını bekleyin
Alçı 15–25 dakika içinde sertleşir ve ısınır. Bu sırada kalıba dokunmayın.
- 7
Kalıptan çıkarın
Taş sertleşip ısısı geçince kalıbı esneterek çıkarın. İnce uçları (yaprak, kanat) parmağınızla destekleyin.
- 8
Kurutun
Taşları hava alan, gölge bir yerde, ızgara ya da kağıt üzerinde kurutun. Her gün tartın; ağırlık değişmeyi bırakınca taş kurumuştur.
- 9
Kokulandırın ve süsleyin
Esansı karışıma koymadıysanız kurumuş taşın arka yüzüne damlatın. Boyayacaksanız boyayı kokudan önce yapın ve arka yüzü boyasız bırakın.
Kalıbın dibi taşın ön yüzüdür. Çiçeği dökmeden önce kalıbın dibine yüzü aşağı gelecek şekilde yerleştirin, üzerine önce ince bir kat karışım dökün, sonra kalıbı doldurun.
Kokulu taş ne kadar sürede kurur?
Bu soru priz ile kurumayı karıştırır. Priz, alçının kimyasal sertleşmesidir ve dakikalar sürer; USG veri sayfasında hedef 14–24 dakikadır, elle karıştırmada biraz uzar. Kuruma ise fazla suyun buharlaşmasıdır ve taşın boyutuna, odanın sıcaklığına ve nemine göre günler sürer. “15 dakikada kurur” diyen tarifler prizden söz eder.
Kurumayı tahmin etmek yerine ölçün: taşı kalıptan çıkar çıkmaz tartın ve her gün tekrar tartın. 100 g alçı ve 70 g suyla yapılan bir taş yaklaşık 170 g'dan başlar, kurudukça yaklaşık 119 g'a iner. Ağırlık iki gün üst üste değişmiyorsa taş kurumuştur. Karışıma esans koyduysanız sonuç birkaç gram yüksek çıkar.
Alçı 49 °C'nin üzerinde kristal suyunu kaybetmeye başlar; taş tozlanır, ufalanır ve çatlar. Esans da sıcakta hızla uçar. Hava alan, gölge bir yer en iyi kurutucudur.
Kokulu taş nasıl boyanır ve renklendirilir?
Karışımı renklendirmek
Granül mum boyası suda çözünmez; alçıda işe yaramaz. Toz pigment (oksit ya da mika) kullanın ve alçıdan önce suya ekleyin. Deneme için küçük bir miktarla, örneğin 100 g toza 1 g ile başlayın ve rengi kurumuş taşta değerlendirin: ıslak alçı koyu görünür, kurudukça açılır.
Kurumuş taşı boyamak
Taş tamamen kuruduktan sonra su bazlı akrilik ya da simli boyalarla boyayın. Bütün yüzeyi boyayla ya da verniğe kaplamayın: boya ve vernik gözenekleri kapatır, taş esansı emmez. Ön yüzü boyayıp arka yüzü ham bırakmak hem görüntüyü hem kokuyu korur. İsimlikte ismi ince fırçayla yazın; magnette mıknatısı arka yüzün bir köşesine yapıştırın.
Kokusu kaçınca nasıl tazelenir?
Kokulu taşın kokusu, gözeneklerdeki esans uçtukça zamanla azalır; bu bir kusur değil, taşın doğası. Tazelemek kolaydır: kurumuş taşın arka yüzüne pastör pipetiyle birkaç damla esans damlatın ve taşı esansı emene kadar kağıt üzerinde bekletin. Yüzeyde parlak, ıslak bir leke kalıyorsa fazla koymuşsunuz demektir.
Ön yüze damlayan esans boyalı yüzeyde iz ve sararma bırakabilir; arka yüz ham ve emicidir.
Taşı yerine koymadan önce esansın tamamen emilmesini bekleyin; ıslak taş mobilyada ve kumaşta leke yapar.
Taşı küçük bir tabak ya da altlığın üzerine koyun. Dolap, çekmece ve küçük odalarda koku daha belirgin olur.
Vanilinli kokular sararma yapabilir; açık renkli taşlarda onları yalnızca arka yüze damlatın. Alevsiz bir başka koku ürünü için wax melt rehberimize bakın.
Çatlama, ufalanma, yağ lekesi: çözümler
Kokulu taş çatladı
Taş tebeşir gibi ufalanıyor
Yüzeyde kabarcık delikleri
Yağlı leke ya da sararma
Güvenlik ve hediyelik paketleme
Kokulu taş masum görünür ama içinde dikkat isteyen iki malzeme var: alçı ve konsantre esans.
Alçı priz alırken ısınır, bazen bunu çok çabuk yapar. Alçıyla asla el, ayak ya da vücudun herhangi bir bölümünün kalıbını almayın.
Kuru alçı tozu göz, burun ve boğazı tahriş edebilir. Havalandırılan bir yerde, toz maskesi ve gözlükle çalışın.
Alçı, esans ve bitmiş taşlar çocukların ve evcil hayvanların erişemeyeceği yerde durmalı. Kokulu taş oyuncak değildir, ağza alınmamalıdır.
Şeker, makaron ya da meyve görünümlü kokulu taş yapmayın. AB ve Birleşik Krallık'ta çocukların yiyecekle karıştırabileceği ürünler yasaktır; küçük parçalar boğulma riski taşır.
Esansı seyreltilmeden cildinize sürmeyin, eldivenle çalışın. Satış yapacaksanız esansın güvenlik bilgi formuna göre SEA (Türkiye'nin CLP karşılığı) etiketi gerekebilir; ayrıntıları evde mum yapıp satmak rehberimizde topladık.
Hediyelik paketleme
Taşı tamamen kuruduktan ve kokulandırıldıktan sonra paketleyin. Tül kese, şeffaf kutu ya da kraft kutu iyi gider. Etikete esansın adını ve kısa bir uyarı yazın: “Yenmez. Çocuklardan uzak tutun.” Söz ve nişan hediyelikleri için hediyelik mum fikirleri, mumlukla set için beton ve alçı mumluk rehberimize bakın. Kendi tasarımınızın kalıbı için özel silikon kalıp hizmetimize yazabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Kokulu taş için hangi alçı kullanılır?
Seramik ya da döküm alçısı kullanın: beyaz, ince taneli ve gözeneklidir, kokuyu iyi emer. Hazır kokulu taş tozları da olur ama ambalajındaki su oranına uyun. İnşaat alçıları katkılı ve kaba olduğu için önerilmez.
Kokulu taş yapımı ölçüleri nedir?
Seramik alçısında üreticilerin verdiği oran 100 g toza 65–70 g sudur; hazır tozlarda ambalajdaki oran geçerlidir. Küçük kalıplarda kalıbın su gramı kadar toz ve bu tozun %70'i kadar su yeterlidir.
Kokulu taşa ne kadar esans konur?
Yerleşik bir oran yoktur. 100 g toza 2, 4 ve 6 g esansla üç deneme taşı yapıp kuruduktan sonra karşılaştırın ve yeten en düşük oranı seçin. Esansın IFRA sertifikasını da kontrol edin.
Esans alçıya ne zaman eklenir?
Karışıma koyacaksanız alçıdan önce, tartılmış suya ekleyip çırpın. Daha taze bir koku için esansı taş tamamen kuruduktan sonra arka yüzüne damlatabilirsiniz.
Kokulu taş ne kadar sürede kurur?
Alçı 15–25 dakikada priz alır ama kuruması taşın boyutuna göre günler sürer. Taşı her gün tartın; ağırlık değişmeyi bırakınca kurumuştur. 49 °C'nin üstünde kurutmayın.
Kokulu taşın kokusu nasıl tazelenir?
Kurumuş taşın arka yüzüne pastör pipetiyle birkaç damla esans damlatın ve emilmesini bekleyin. Ön yüze damlatmak leke ve sararma yapabilir.
Kokulu taş nasıl boyanır?
Kuruduktan sonra su bazlı akrilik boyayla boyayın ama arka yüzü boyasız bırakın; boya ve vernik gözenekleri kapatır, taş kokuyu emmez. Karışımı renklendirmek için mum boyası değil, toz pigment kullanın.
Kokulu taşınız için kalıp ve esans
Gül, bulut, kalp ve deniz kabuğu kalıpları; IFRA sertifikalı mum esansları. Hepsi 0–2 iş gününde kargoda.




